Bulgaristan’ın Varna kentindeki Varna Kalkolitik Nekropolü’nde, bugüne kadar toplam ağırlığı yaklaşık 6 kilogram olan 3 bine yakın altın obje çıkarıldı. MÖ 4600 ile 4200 yılları arasına tarihlenen mezarlık, 1972’de bir kazı çalışması sırasında tesadüfen keşfedildi.
Nekropol, Varna’nın batısındaki sanayi bölgesinde; Varna Gölü’ne 500 metre, şehir merkezine ise 4 kilometre mesafede bulunuyor. Alan, tarih öncesi dönemin önemli arkeolojik merkezleri arasında gösteriliyor.
Hazine, Ekim 1972’de iş makinesi operatörü Rayço Marinov’un çalışması sırasında kepçeye takılan nesnelerle ortaya çıktı. Bölge sakinlerinin haber vermesi üzerine alana gelen Dılgopol Tarih Müzesi kurucusu Dimitar Zlatarski, nesnelerin tarihî değerini ilk fark eden kişi oldu.
Resmî işlemlerin ardından kazılar, Varna Tarih Müzesi bünyesinde 1972-1976 yıllarında arkeolog Mihail Lazarov, 1972-1991 yıllarında ise İvan İvanov’un liderliğinde yürütüldü. Yetkililer, nekropolün yaklaşık yüzde 30’unun hâlâ kazılmayı beklediğini belirtiyor.
Alanda tespit edilen 294 mezarda altın ve bakır eserlerin yanı sıra, bir bölümü altınla süslenmiş yaklaşık 600 kil kap, çakmaktaşı ve obsidyen bıçaklar, boncuklar ve deniz kabukları bulundu. Bazı mezarlarda ölülerin cenin pozisyonunda, bazılarında ise oturur durumda gömüldüğü belirlendi.
İnsan kalıntısı içermeyen ve ölü hediyeleri bulunan sembolik mezarlardan üçünde pişmemiş kilden maskelere rastlandı. En fazla altın buluntusunun yer aldığı sembolik mezarların yanı sıra, 43 numaralı mezar da zengin içeriğiyle öne çıkıyor.
Nekropolün resmî verilerine göre 43 numaralı mezarda, o dönemde dünyanın geri kalanında bulunan toplam altından daha fazla altın ele geçirildi. Çok sayıda altın obje, bir savaş baltası veya gürz ve altından yapılmış genital muhafazayla gömülen erkeğin mezarı, dönemin yüksek sosyal statüsüne işaret eden tek örnek olarak değerlendiriliyor.
Buluntular günümüzde Varna Arkeoloji Müzesi ile Sofya’daki Bulgaristan Ulusal Tarih Müzesi’nde sergileniyor.






