Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin’in Shenzhen kentinde bugün yapması planlanan üçlü zirvesi öncesinde Xi ve Putin, Batı’nın politikalarına yönelik eleştirilerde bulundu.
Filipinler’in başkenti Manila’daki ASEAN zirvesinin ardından Shenzhen’e ulaşan Trump’ı Xi havalimanında kırmızı halıyla karşıladı. Xi, Trump’ın eylül ayındaki ABD ziyareti sırasında kendisini karşılamasını hatırlatarak bu karşılamanın Çin’in karşılıklılık geleneğini yansıttığını söyledi.
saygı, adalet ve karşılıklılık
Xi, görüşmelerin “saygı, adalet ve karşılıklılık” temelinde “yapıcı, stratejik ve istikrarlı bir ilişkiyi” ilerletmesini umduğunu belirtti. Putin de APEC Zirvesi’nin aile fotoğrafı çekimi öncesinde Trump’la tokalaştı.
Üçlü görüşmede ele alınacak konuların kapsamının geniş olduğunu söyleyen Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuri Uşakov, Trump ve Putin’in zirve boyunca birkaç kez görüşeceğini açıkladı. Trump, nükleer silahsızlanmanın yanı sıra İran savaşını da gündeme getirmek istediğinin sinyalini verdi; Ukrayna savaşı da görüşmelerin önemli başlıkları arasında yer alıyor.
Xi, APEC 33’üncü liderler zirvesinin Shenzhen’deki açılışında kentin küçük bir balıkçı kasabasından küresel teknoloji ve inovasyon merkezine dönüşmesini Çin’in kalkınmasının simgesi olarak anlattı. ABD’nin adını anmadan korumacılığı ve tek taraflılığı eleştirdi; Çin’i gelişmekte olan ekonomiler için istikrarlı bir ortak olarak tanımladı.
Xi’nin açıklamaları, Washington’ın Nvidia’nın ürettiği çipler de dahil olmak üzere Çin’in gelişmiş yapay zekâ çiplerine erişime ek kısıtlamalar getirdiğini duyurmasının ardından geldi. Xi, bu hamleye karşı misilleme yapma sözü verdi.
Putin, Batılı güçleri “eski hegemonlar” olarak niteledi ve Avrupa’nın “aşağılayıcı bir gerileme” içinde olduğunu söyledi. Ukrayna’nın işgalinden sonra Rusya’ya uygulanan yaptırımların geri teptiğini ve ülkesini daha da güçlendirdiğini savundu.
Putin, Asya-Pasifik’in küresel ekonominin merkezi haline geldiğini belirterek APEC ülkelerinin dünya ekonomisinin yüzde 60’ından fazlasını, dünya nüfusunun ise yüzde 36’sını oluşturduğunu söyledi. Volodimir Zelenski ve bazı Batılı liderler, üç liderin buluşmasının yeni bir Yalta Konferansı’na dönüşebileceği endişesini dile getirmişti.









