Sağlık bütçesinde yüzde 7,2: Diyarbakır’dan yüzde 10 çağrısı
Gün boyu öne çıkan başlıklar arasında, sağlık hizmetlerinin hangi kaynakla ve hangi öncelikle yürütüleceği sessiz kaldı. Diyarbakır Sağlık Platformu’nun bütçedeki paya ilişkin itirazı, milyonlarca kişiyi ilgilendiren bir tercihi görünür kıldığı için gözden kaçmamalı.
Platformun aktardığına göre 2027 yılı bütçe teklifinde Sağlık Bakanlığına ayrılan pay yüzde 7,2 olarak belirlendi. Diyarbakır Sağlık Platformu bu oranı yetersiz buluyor ve payın en az yüzde 10’a çıkarılmasını istiyor. Burada söz konusu olan yalnızca bir bütçe satırındaki oran değil; sağlık hizmetlerinin ne ölçüde kaynak bulacağı ve kamu bütçesindeki önceliklerin nasıl belirleneceği.
Bu talebin önemini, platform adına açıklama yapan SES Diyarbakır Yönetim Kurulu Üyesi Serkan Dündar’ın verdiği bilgiler de gösteriyor. Dündar, sağlık bütçesindeki payın bir önceki yıla göre gerilediğini belirtti. Haberde önceki yılın oranı ya da iki pay arasındaki farkın ne kadar olduğu yer almıyor; ancak düşüş iddiası, 2027 teklifinin yalnızca yeni hizmet ihtiyacı açısından değil, mevcut kaynakların korunması açısından da tartışıldığını ortaya koyuyor.
İtirazın ikinci ayağı, bütçenin sağlık hizmetleri içindeki dağılımı. Dündar’ın aktardığına göre 2027 Sağlık Bakanlığı bütçesinde koruyucu sağlık hizmetlerine yüzde 30, tedavi edici hizmetlere yüzde 70 pay ayrıldı. Platform, bu tercihin hastalıkları önlemekten çok ortaya çıkan hastalıkları tedavi etmeye ağırlık verdiğini savunuyor. Bu değerlendirme platforma ait; fakat oranların kendisi, sağlık politikasında hangi yaklaşımın daha fazla kaynakla desteklendiği sorusunu doğrudan gündeme taşıyor.
Koruyucu hizmetler ile tedavi hizmetleri arasındaki bu ayrım, kamu kaynağının nasıl kullanıldığına dair somut bir tercih. Bütçedeki payın yükseltilmesi çağrısı bir yanda toplam kaynağın büyüklüğünü, yüzde 30’a yüzde 70 dağılımı ise bu kaynağın hangi hizmet alanlarına yöneltildiğini tartışmaya açıyor. Bu iki başlığı birbirinden koparmak mümkün değil: Toplam pay artsa bile dağılım değişmezse platformun koruyucu sağlık hizmetlerine ilişkin itirazı yanıtlanmış olmayacak.
Platform üyeleri açıklamalarını Diyarbakır İl Sağlık Müdürlüğü önünde yaptı ve yalnızca oranların artırılmasını istemekle kalmadı. Dündar, halktan toplanan vergilerin nasıl harcandığının şeffaf olması gerektiğini; yurttaşlarla meslek örgütlerinin bütçenin her aşamasını denetleyebilmesini savundu. Böylece tartışma, bütçe teklifinin içeriğinden hesap verebilirliğe uzanıyor: Kaynağın ne kadar olduğu kadar, kararların nasıl alındığı ve bu kararların kimler tarafından izlenebildiği de kamu meselesi.
Bütçe henüz haberde teklif olarak aktarılıyor; platformun yüzde 10 talebi ise bir çağrı. Bu nedenle talebi verilmiş bir karar, yüzde 7,2’yi de değişmez bir sonuç gibi sunmamak gerekir. Ama tam da karar aşamasında bu rakamların konuşulması önemli: Sağlık hizmetlerinin kaynağı, öncelikleri ve denetimi milyonların hayatına temas ediyor. Günün Sesi’nde duyulması gereken haber, bir kurumun payına dair kuru bir yüzde değil; bu payın hangi hizmetlere ayrılacağı ve kamu adına nasıl denetleneceği sorusu.
Bu köşe, Haykırış yazı işlerinin gün içinde yayımlanan haberlere dayanan değerlendirmesidir; haberlerde yer almayan bilgi içermez.

